𝗠𝗘𝗟𝗜𝗧𝗭𝗔𝗭𝗭 𝟮𝟬𝟮𝟱 𝜯𝜡𝜪𝜰𝜧𝜫𝜠𝜦𝜪𝜰
3-6 Ιουλίου, Λεωνίδιο
Κείμενο της Αγγελικής Χατζημιχάλη (1895-1965, σημαντική Ελληνίδα λαογράφος και συγγραφέας).
Η ενδυμασία των γυναικών του Λεωνιδίου είναι εξέλιξις της άλλοτε φορουμένης από τας αρχόντισσας του Πραστού, της καταστραφείσης πλουσιωτάτης πρωτευούσης της Τσακωνιάς. Αποτελείται εκ βαρυτίμων υφασμάτων χρυσοϋφάντων, μεταξωτών βελούδων και εκλεκτών εριούχων, άτινα εκόμιζον οι πλούσιοι Τσάκωνες, οι μετερχόμενοι λίαν ευδοκίμως το εμπόριον εις τας πόλεις της Ανατολής και Δύσεως. Εκαλούντο δε αι αρχόντισσαι του Πραστού, ως φέρουσαι το μακρύ πλούσιον εξωτερικόν ένδυμα, τον τζουμπέ, τζουμπελούδες.
Επίσης δε, εκ του πλήθους των πολυτίμων κοσμημάτων άτινα, μεταναστεύσασαι, συναπεκόμισαν μεθ' εαυτών εις Λεωνίδιον, ήσαν γνωσταί αι τζουράδες (κυράδες), οι Πραστιώτισσες του Λεωνιδίου, και με την επωνυμίαν δακτυλιδούδες, ως φέρουσαι ανά ένα πολύτιμον δακτύλιον με ζαφείρια, ζουμπρούτια, διαμάντια, μαργαριτάρια εις έκαστον δάκτυλον.
Η συνηθιζομένη κατά την τελευταίαν περίοδον ενδυμασία αύτη απετελείτο από:
α) Το πουκάμισο ή όγγιουμα (ένδυμα), ονομαζόμενον εις την Τσακωνιάν ορθότατα «ένδυμα», ως αποτελούν το πρώτον και κυριώτερον ένδυμα του ανθρώπου, τον χιτώνα. Φθάνει έως τον αστράγαλον και γίνεται από λεπτόν μεταξωτόν ύφασμα, κεντημένον με μεταξωτά άσπρα κεντίδια ή με χρυσονήματα εις την τραχηλιάν και τα μανίκια, τις μάνικες.
β) Το βραχάνι ή φουστάνι, εξ υφάσματος κατασκευαζομένου εξ ερίου και τρίχας καμήλου (ύφασμα ομοιάζον με την τσόχαν, πολύ εν χρήσει και εις την Δύσιν κατά τον ΙH' αιώνα) είχε συνήθως πράσινον ή λαδοπράσινον χρωματισμόν, και σπανίως κίτρινον· αρκετά πλατύ, εκούμβωνε εις την μέσην και έφερεν εις τον γύρον πλατυτάτην ταινίαν από ερυθράν τσόχαν, τον ποδόγιουρε.
γ) Το ζιπούνι, είδος μικρής ζακέττας εκ χρυσοϋφάντου υφάσματος· έχει μάνικες πλατείας και μακράς, ανοικτάς από τον αγκώνα και κάτω, τα καλκάνια.
δ) Ο τζουμπές είναι ο μετά ταύτα φερόμενος, άνευ χειρίδων, εξωτερικός ποδήρης επενδύτης. Γίνεται εξ ερυθράς τσόχας ή ατλαζίου εις απαλάς αποχρώσεις, και εσυνηθίζετο μόνον από τας νύμφας και τας νέας υπάνδρους γυναίκας της πρώτης κοινωνικής τάξεως τού Λεωνιδίου.
ε) Το μαγλίκι, μεταξωτόν μανδήλιον ανατολικής προελεύσεως, περιελίσσεται εις τον λαιμόν, καλύπτει το στήθος και στερεώνεται με χρυσήν αδαμαντίνην πόρπην.
στ) Εις την ζώστραν, ταινίαν χρυσοκέντητον τριών περίπου δακτύλων, ήτις σφίγγει την μέσην, προσαρμόζεται το ασημοζούναρο, αι δύο μεγάλαι αργυραί ή επίχρυσοι πόρπαι, αι στολίζουσαι την μέσην υπό το στήθος.
ζ) Το φέσι, με την πλουσίαν μακράν κυανήν μεταξίνην φούνταν, εισήχθη κατά τα τελευταία έτη εις την επίσημον αυτήν ενδυμασίαν του Πραστού Λεωνιδίου, την υποστάσαν πλείστας μεταβολάς. Αντικαταστήσαν τον παλαιοτάτης παραδόσεως περίπλοκον κεφαλόδεσμον της Πραστιώτισσας, εφέρετο, μολαταύτα, με την πατροπαράδοτον κόμμωσιν, τας δύο μεγάλας πλεξίδας περιστρεφομένας περί την κεφαλήν.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ
(Εκ του βιβλίου-λευκώματος εκδόσεως του Μουσείου Μπενάκη, υπό τον τίτλον «Ελληνικαί Εθνικαί Ενδυμασίαι», εκδιδόμεναι επιμελεία Αντωνίου Ε. Μπενάκη, με κείμεvον Αγγελικής Χατζημιχάλη και πίνακας Νικολάου Στέρλιγκ, εις δύο τόμους (Α' 1948 και Β' 1954), περιλαμβάνεται πίναξ με τσακώνικην ενδυμασίαν και με το άνωθεν κείμενον).
#melitzazz #melitzazzfestival #melitzazz2025 #Tzoubelou #Leonidio #Tsakonia
Δημοσίευση σχολίου