Η μικροκινητικότητα μπήκε για τα καλά στην πόλη. Ο νέος ΚΟΚ που ισχύει από 14 Σεπτεμβρίου 2025 κλειδώνει σαφείς κανόνες για ηλεκτρικά πατίνια και γενικά για τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτροκίνητα Οχήματα (ΕΠΗΟ). Παρακάτω συγκεντρώνουμε, σε καθαρή γλώσσα, όλα όσα χρειάζεται να ξέρει ο χρήστης —και ό,τι ενδιαφέρει τους γονείς που σκέφτονται αγορά για το παιδί τους.
Τι είναι ΕΠΗΟ (και τι δεν είναι)
Στα ΕΠΗΟ ανήκουν ηλεκτρικά πατίνια, αυτοεξισορροπούμενα μέσα (Segway/μονοκύκλα) και ηλεκτρικά σκέιτ/τροχοπέδιλα. Ο κόφτης της συζήτησης είναι η κατασκευαστική ταχύτητα: μέχρι 6 km/h θεωρούνται ουσιαστικά πεζοί, από 6 έως 25 km/h αντιμετωπίζονται όπως τα ποδήλατα. Πάνω από 25 km/h δεν θεωρούνται πλέον ΕΠΗΟ και περνούν σε αυστηρότερο καθεστώς.
Πού επιτρέπεται να κινούμαστε
Η πρώτη επιλογή είναι πάντα οι ποδηλατικές υποδομές, δηλαδή ποδηλατόδρομος ή λωρίδα ποδηλάτου. Όταν δεν υπάρχουν, η κίνηση γίνεται στο δεξί άκρο του δρόμου και μόνο σε οδούς με γενικό όριο έως 50 km/h. Σε λεωφόρους ταχείας κυκλοφορίας, σε εθνικές οδούς και σε σήραγγες τα πατίνια δεν επιτρέπονται. Οι λεωφορειόδρομοι αποκλείονται, εκτός αν υπάρχει ρητή σήμανση που επιτρέπει και ποδήλατα.
Τα πεζοδρόμια είναι χώρος πεζών. Κίνηση πατινιού επιτρέπεται μόνο όπου υπάρχει ειδική σήμανση συνύπαρξης και τότε με ταχύτητα βαδίσματος, δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα στους πεζούς. Αν «στενέψει» ο χώρος, ο σωστός κανόνας είναι να κατεβαίνουμε και να προχωράμε με το όχημα στο χέρι.
Όριο ταχύτητας: το ταβάνι των 25 km/h
Το ανώτατο επιτρεπτό για ΕΠΗΟ είναι τα 25 km/h. Δεν είναι στόχος, είναι όριο. Σε περιοχές με πολύ κόσμο, σε τουριστικές ζώνες, στις διαβάσεις και όπου η ορατότητα είναι κακή, ο ρυθμός πέφτει δραστικά — μέχρι και ταχύτητα βαδίσματος όπου χρειάζεται. Ένα «πειραγμένο» πατίνι που ξεπερνά τα 25 km/h παύει να θεωρείται ΕΠΗΟ και η μεταχείριση γίνεται σαφώς αυστηρότερη.
Ηλικιακά όρια, συνοδεία και ταυτότητα
Για πολύ αργά ηλεκτρικά βοηθητικά μέσα (μέχρι περίπου 6 km/h) μιλάμε για κίνηση σε χώρους πεζών. Για τα «κανονικά» πατίνια έως 25 km/h, το ελάχιστο ηλικιακό όριο είναι τα 15. Όταν η διαδρομή περνά από οδό με αυτοκίνητα και ο χρήστης είναι κάτω των 12, ισχύει η λογική του ποδηλάτου: χρειάζεται συνοδός 16 ετών και άνω. Από τα 12 και πάνω, ο οδηγός ποδηλάτου ή ΕΠΗΟ πρέπει να φέρει μαζί του νόμιμο έγγραφο ταυτοποίησης.
Εξοπλισμός και ορατότητα
Το κράνος τύπου ποδηλάτου είναι υποχρεωτικό και φοριέται σωστά, δεμένο κάτω από το πηγούνι. Το όχημα πρέπει να διαθέτει αποτελεσματικό φρένο ή φρένα, λευκό φως εμπρός, κόκκινο πίσω και ανακλαστικά. Μετά τη δύση, ο οδηγός φορά ανακλαστικό γιλέκο ή αντίστοιχο ρουχισμό με υψηλή ορατότητα. Ένα διακριτικό ηχητικό μέσο προειδοποίησης (π.χ. κουδουνάκι) βοηθά στη συνύπαρξη σε πάρκα και μεικτές ζώνες.
Συμπεριφορά στον δρόμο: τα «μη» που καίνε
Κινητό στο χέρι εν κινήσει δεν επιτρέπεται. Αν απαιτείται πλοήγηση, τοποθετείται σε βάση και χρησιμοποιείται ανοικτή ακρόαση. Ακουστικά που κλείνουν και τα δύο αυτιά απαγορεύονται. Ο οδηγός κρατά το τιμόνι με τα δύο χέρια και πριν στρίψει δίνει καθαρό σήμα με το χέρι, όταν δεν υπάρχουν φλας. Ρυμούλκηση ή να σε ρυμουλκούν, μεταφορά κατοικιδίου με λουρί ή συνεπιβάτη δεν προβλέπονται. Όπου υπάρχει ποδηλατική λωρίδα, η κίνηση παραμένει μέσα σε αυτή.
Πρόστιμα: πώς κλιμακώνονται στην πράξη
Ο νέος ΚΟΚ χρησιμοποιεί τρεις βασικές κλίμακες προστίμων: χαμηλή, μεσαία και βαριά (ενδεικτικά 30 €, 150 € και 350 €). Σε σοβαρές παραβάσεις ενεργοποιείται και αφαίρεση άδειας οδήγησης για όσους διαθέτουν δίπλωμα άλλου οχήματος. Η φιλοσοφία είναι απλή: όσο πιο επικίνδυνη η συμπεριφορά, τόσο ανεβαίνει η κλίμακα, ενώ σε υποτροπές τα μέτρα σφίγγουν.
Η υπέρβαση του ορίου των 25 km/h μέχρι τα 35 km/h τιμολογείται χαμηλά για τον οδηγό, αλλά φέρνει ξεχωριστή κύρωση για εκείνον που έθεσε σε κυκλοφορία το όχημα (π.χ. εταιρεία sharing ή ιδιοκτήτης που το «πείραξε»). Πάνω από 35 km/h, ο οδηγός ανεβαίνει στη μεσαία κλίμακα και ο θέτων σε κυκλοφορία στη βαριά. Κίνηση σε δρόμους με γενικό όριο πάνω από 50 km/h γράφει στη χαμηλή κλίμακα. Η μη χρήση λωρίδας ποδηλάτου, όταν υπάρχει, πηγαίνει στη μεσαία και μπορεί να χαρακτηριστεί και αντικοινωνική συμπεριφορά, με πρόσθετα μέτρα. Η χρήση κινητού στο χέρι ή ακουστικών στα δύο αυτιά θεωρούνται βαριές παραβάσεις, με υψηλά ποσά και πιθανή αφαίρεση άδειας σε κατόχους διπλώματος.
Σε θέματα όπως κράνος, φωτισμός/ανακλαστικά τη νύχτα, συνεπιβάτης, έλλειψη ταυτότητας ή ρυμούλκηση, η βάση είναι η χαμηλή κλίμακα εκτός αν συντρέχει βαρύτερη διάταξη. Όταν «τρέχουν» πολλές παραβάσεις μαζί, επιβάλλεται ολόκληρο το πρόστιμο της βαρύτερης και το μισό από καθεμιά από τις υπόλοιπες.
Μικρά πρακτικά που γλιτώνουν μπελάδες
Στις διαβάσεις και σε χώρους συνύπαρξης με πεζούς κόβουμε και δίνουμε χώρο, ακόμη κι αν τυπικά έχουμε προτεραιότητα. Σε βρεγμένο οδόστρωμα αποφεύγουμε βαμμένες επιφάνειες και καπάκια. Το βράδυ επενδύουμε στην ορατότητα: σωστά ρυθμισμένα φώτα, ρούχα που φαίνονται από μακριά, σταθερή πορεία. Μια γρήγορη ρουτίνα πριν φύγουμε —μπαταρία, φώτα, φρένα, σφιξίματα— προλαβαίνει το απρόοπτο.
Οδηγός για γονείς
Ηλικία και επιλογή μοντέλου
Για πατίνια έως 25 km/h, το παιδί πρέπει να είναι τουλάχιστον 15 ετών. Για πολύ αργά ηλεκτρικά βοηθητικά γύρω στα 6 km/h, η χρήση γίνεται σε χώρους πεζών από τα 12 και άνω, με κοινή λογική. Η καλύτερη επιλογή είναι μοντέλο με εργοστασιακό κόφτη στα 25 km/h και κλείδωμα ρυθμίσεων μέσω εφαρμογής. Η ιδέα «αγοράζω γρηγορότερο και το περιορίζω μετά» γεννά πειρασμούς και περιττό ρίσκο.
Διαδρομή σχολείου και καθημερινότητα
Χαρτογραφήστε μαζί «πράσινη» διαδρομή που να πατά σε ποδηλατικές υποδομές και ήσυχους δρόμους με όριο 30–50 km/h. Κάντε μερικές δοκιμές μαζί, με σταμάτημα σε διαβάσεις και δοκιμή δύσκολων κόμβων. Συμφωνήστε από πριν ότι σε πεζοδρόμους με κίνηση ή σε στενά με κόσμο κατεβαίνουμε και περπατάμε με το πατίνι στο χέρι.
Εξοπλισμός που πραγματικά προστατεύει
Το κράνος είναι μη διαπραγματεύσιμο. Φώτα εμπρός–πίσω και ανακλαστικά περιμετρικά είναι υποχρεωτικά μετά το σούρουπο. Γάντια ποδηλάτου και κλειστά παπούτσια μειώνουν αισθητά τραυματισμούς σε πτώση. Ένα ανακλαστικό γιλέκο τη νύχτα κάνει τη διαφορά στο «σε είδα–δεν σε είδα».
Κανόνες για συσκευές
Κινητό μόνο σε βάση και με ανοικτή ακρόαση. Ακουστικά που κλείνουν και τα δύο αυτιά δεν φοριούνται. Δεν είναι υπερβολές· είναι οι συνήθειες που κοστίζουν ακριβά και φέρνουν τα σοβαρά ατυχήματα.
Τεχνικός έλεγχος στο σπίτι
Πριν φύγει το παιδί, γίνεται ένα γρήγορο check: επαρκής μπαταρία, λειτουργικά φώτα, φρένα που «πιάνουν», τίποτα χαλαρό. Η φόρτιση γίνεται με τον εργοστασιακό φορτιστή, σε στεγνό και δροσερό χώρο, όχι αφημένη απροστάτευτα όλη νύχτα.
Ευθύνη και πρόστιμα
Αν ο ανήλικος υποπέσει σε παράβαση, το πρόστιμο μεταφέρεται στον κηδεμόνα. Η ουσία όμως δεν είναι η κλήση· είναι να μη βρεθεί το παιδί εκτεθειμένο. Με κράνος, φώτα και σωστή συμπεριφορά, οι πιθανότητες «κακού» μειώνονται δραματικά. Προαιρετικά, για οικογένειες με συχνή χρήση, μια ιδιωτική αστική ευθύνη για ζημιές σε τρίτους είναι μια ψύχραιμη δικλίδα.
Σημείωση σύνταξης : Το άρθρο είναι προσαρμοσμένο στο ισχύον πλαίσιο του νέου ΚΟΚ (ΦΕΚ Α’ 100/13.06.2025, έναρξη ισχύος 14/09/2025)
Δημοσίευση σχολίου