Αν μιλάμε για την επόμενη πενταετία, δηλαδή 2026–2031, η εικόνα της Μεγαλόπολης είναι αρκετά διαφορετική από αυτή που θα περίμενε κανείς μόνο κοιτώντας το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων.
Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η Μεγαλόπολη έχει πραγματική ευκαιρία να περάσει από μια οικονομία βασισμένη σχεδόν αποκλειστικά στην ενέργεια σε μια μικρότερη αλλά πιο πολυσχιδή οικονομία. Δεν σημαίνει όμως ότι η μετάβαση θα είναι αυτόματα επιτυχημένη.
Τι δείχνουν τα δεδομένα σήμερα
Υπάρχει ήδη ένα σημαντικό επενδυτικό «κύμα». Μόνο στον δεύτερο κύκλο του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης εγκρίθηκαν 80 επενδυτικά σχέδια ύψους 332 εκατ. ευρώ, με προβλεπόμενες 1.093 νέες θέσεις εργασίας.
Και δεν πρόκειται μόνο για μικρές επιχειρήσεις. Έχει ενταχθεί επένδυση 39,8 εκατ. ευρώ για data center 5 MW, με περίπου 100 θέσεις εργασίας.
Παράλληλα, προχωρά ο σχεδιασμός για Επιχειρηματικό Πάρκο, με 15 εκατ. ευρώ ειδικά για τη Μεγαλόπολη στο πλαίσιο της σχετικής δράσης. (Πολεοδομία Ελλάδας)
Και υπάρχει κάτι ακόμη ενδιαφέρον: στο Εδαφικό Σχέδιο Δίκαιης Μετάβασης της Μεγαλόπολης έχει δοθεί ειδική έμφαση στη φαρμακευτική δραστηριότητα, ενώ χρηματοδοτούνται επενδύσεις από 5 έως 40 εκατ. ευρώ
Άρα, πού μπορεί να πάει η πόλη;
Θα έβλεπα πέντε βασικούς πυλώνες:
1. Ενέργεια — αλλά όχι πλέον λιγνίτης.
Οι εκτάσεις και οι υποδομές της παλιάς ενεργειακής δραστηριότητας μπορούν να αποτελέσουν βάση για ΑΠΕ, αποθήκευση και ενεργειακές επιχειρήσεις. Ήδη ο αρχικός σχεδιασμός της απολιγνιτοποίησης προέβλεπε σημαντική ανάπτυξη φωτοβολταϊκών στη Μεγαλόπολη.
2. Βιομηχανία και Επιχειρηματικό Πάρκο.
Αυτό ίσως είναι το πιο κρίσιμο στοίχημα. Αν το πάρκο λειτουργήσει πραγματικά και δεν μείνει απλώς ως έργο υποδομής, μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο παραγωγικό πυρήνα.
3. Data/τεχνολογία.
Το data center είναι σημαντικό όχι τόσο για τις 100 θέσεις από μόνο του, αλλά επειδή σηματοδοτεί κάτι συμβολικό: η Μεγαλόπολη μπορεί να φιλοξενήσει δραστηριότητες της ψηφιακής οικονομίας.
4. Φαρμακευτική/βιομηχανική παραγωγή.
Είναι ένας από τους κλάδους που το ίδιο το σχέδιο μετάβασης έχει ξεχωρίσει. Αν έρθει μία-δύο σοβαρές επενδύσεις, μπορούν να λειτουργήσουν ως «άγκυρες» για προμηθευτές και άλλες επιχειρήσεις.
5. Τουρισμός, αγροδιατροφή και ποιότητα ζωής.
Εδώ βλέπω τη μεγαλύτερη πρόκληση. Η Μεγαλόπολη δεν πρόκειται να γίνει ξαφνικά τουριστικός προορισμός τύπου Ναυπλίου ή Καλαμάτας. Μπορεί όμως να αξιοποιήσει τη θέση της ως ενδοχώρα της Πελοποννήσου, τη φύση, την ιστορία και τις ορεινές περιοχές, ώστε να αποκτήσει συμπληρωματική οικονομική δραστηριότητα.
Το μεγάλο ερώτημα: θα μείνει κόσμος;
Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, σημαντικότερο από το πόσα εκατομμύρια θα επενδυθούν.
Μπορεί να έχουμε 500, 1.000 ή και περισσότερες νέες θέσεις εργασίας στα χαρτιά, αλλά αν πρόκειται κυρίως για εξειδικευμένες θέσεις που καλύπτονται από ανθρώπους εκτός περιοχής, η επίδραση στην ίδια την πόλη θα είναι περιορισμένη.
Για να αλλάξει πραγματικά η Μεγαλόπολη μέχρι το 2031 χρειάζεται:
νέοι άνθρωποι να μείνουν ή να επιστρέψουν,
καλύτερες υποδομές και υπηρεσίες,
στέγαση,
εκπαίδευση/κατάρτιση,
σύνδεση των επενδύσεων με το τοπικό εργατικό δυναμικό,
και κυρίως σταθερές ιδιωτικές επιχειρήσεις, όχι μόνο έργα που χρηματοδοτούνται από το Δημόσιο.
Η δική μου πρόβλεψη για το 2031
Θα έβαζα τρία σενάρια:
| Σενάριο | Μεγαλόπολη το 2031 |
|---|---|
| 🟢 Επιτυχής μετάβαση | Νέες επιχειρήσεις, Επιχειρηματικό Πάρκο, data/τεχνολογία, βιομηχανία, ΑΠΕ και σταδιακή αύξηση απασχόλησης |
| 🟡 Μερική επιτυχία | Υλοποιούνται αρκετές επενδύσεις, αλλά η πόλη εξακολουθεί να χάνει πληθυσμό και να εξαρτάται από δημόσια χρηματοδότηση |
| 🔴 Αποτυχία μετάβασης | Οι επενδύσεις καθυστερούν, οι θέσεις εργασίας δεν πολλαπλασιάζονται και η πόλη μετατρέπεται σε πρώην ενεργειακό κέντρο με μειούμενο πληθυσμό |
Σήμερα, θα έβαζα τη Μεγαλόπολη μεταξύ του 🟢 και του 🟡, με ελαφρά κλίση προς το 🟢. Όχι επειδή «λεφτά υπάρχουν», αλλά επειδή για πρώτη φορά υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο και συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο επενδύσεων και όχι απλώς γενικές εξαγγελίες. Η ίδια η ΜΕΤΑΒΑΣΗ αναφέρει πλέον πρόοδο στην αξιοποίηση των εκτάσεων και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Το κρίσιμο διάστημα, κατά τη γνώμη μου, είναι 2026–2028. Εκεί θα φανεί αν οι εγκεκριμένες επενδύσεις μετατρέπονται από αποφάσεις χρηματοδότησης σε πραγματικά εργοτάξια, επιχειρήσεις και μόνιμες θέσεις εργασίας.
Δημοσίευση σχολίου