Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΒΡΑΧΟΥ ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΩΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΑΝΑΡΡΙΧΗΤΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στην σημαντική οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη του Λεωνιδίου.
Ακολουθεί το σχετικό κείμενο του Γιάννη Μαρνέρη
Συν/χου Δημοτικού Υπαλλήλου Τυρού & Δημάρχου Νότιας Κυνουρίας 2011-2014
Ο Κοκκινόβραχος του Λεωνιδίου (!) που έχει μεταμορφώσει το Λεωνίδιο σε παγκοσμίου φήμης φθινοπωρινό - χειμερινό και ανοιξιάτικο αναρριχητικό προορισμό! #Σε γέφυρα της Τσακωνιάς και των Τσακώνων με τον Κόσμο! #Το ιστορικό οδοιπορικό της προσφοράς του στον Τόπο και τους ανθρώπους του! Στην Κοινωνική - την Πολιτιστική - την Αθλητική και Οικονομική Ζωή μας! #Ο βράχος, που τον είχαμε μόνο για να τον κοιτάμε, κράτησε τα εγγόνια μου στο Λεωνίδιο. Δεν έφυγαν για την Αθήνα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη προσφορά του λέει ο αγρότης μπάρμπα Μιχάλης. #Και ο αναρριχητής Marc από τη Λυών προσθέτει ότι «για την παγκόσμια αναρριχητική κοινότητα, ο Κοκκινόβραχος είναι ένας μύθος!
#Ο Κοκκινόβραχος του Λεωνιδίου δεν είναι πια απλώς ένα γεωλογικό αξιοθέατο! #Είναι ο ζωντανός «πνεύμονας» του Λεωνιδίου (!), ένας πέτρινος ευεργέτης, που κατάφερε να ενώσει το ένδοξο τσακώνικο παρελθόν με ένα σύγχρονο, κοσμοπολίτικο και βιώσιμο μέλλον! #Η σημαντικότερη, ίσως, προσφορά του Κοκκινόβραχου είναι κοινωνική. Ο βράχος οδήγησε μια παραδοσιακή, κλειστή κοινωνία ν' ανοίξει τις πόρτες της και να αγκαλιάσει το καινούργιο! #Για τις παλιές γενιές των Τσακώνων, ο βράχος ήταν ένα φυσικό όριο, ένα σύμβολο απομόνωσης αλλά και προστασίας από τους ανέμους και τους επιδρομείς. Με τα χρόνια, ο Κοκκινόβραχος ρίζωσε βαθιά στην πολιτιστική συνείδηση των κατοίκων. Έγινε το φόντο των παραδοσιακών τσακώνικων χορών, η έμπνευση για ποιητές και ζωγράφους της περιοχής, και το φυσικό σκηνικό για το περίφημο Πάσχα του Λεωνιδίου, όπου τα πολύχρωμα αερόστατα υψώνονται μπροστά από τη φωτεινή σιλουέτα του, δημιουργώντας ένα από τα πιο υποβλητικά θεάματα στην Ελλάδα! #Η πραγματική «αναγέννηση» του βράχου ξεκίνησε όταν τα μάτια των αναρριχητών είδαν σε αυτόν κάτι που οι ντόπιοι θεωρούσαν απλώς απροσπέλαστο. Ο συμπαγής, κόκκινος ασβεστόλιθος αποδείχθηκε κορυφαίας ποιότητας για αναρρίχηση και αθλητικό θέλγητρο! #Πριν την αξιοποίηση του Κοκκινόβραχου, η οικονομία του Λεωνιδίου βασιζόταν αποκλειστικά στην ξακουστή τσακώνικη μελιτζάνα, τα εσπεριδοειδή, τα λαχανικά και τον ολιγόμηνο καλοκαιρινό τουρισμό στην Πλάκα. Ο βράχος έφερε την οικονομική επανάσταση!
Ο Κοκκινόβραχος είναι ένας επιβλητικός, κόκκινος ασβεστολιθικός βράχος ύψους άνω των 250 μέτρων που δεσπόζει πάνω από το Λεωνίδιο Αρκαδίας.
- Βασικά Χαρακτηριστικά
• Γεωγραφική Θέση: Βρίσκεται εντός της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 «Μονή Έλωνας και Χαράδρα Λεωνιδίου».
• Αναρριχητικός Παράδεισος: Έχει μεταμορφώσει το Λεωνίδιο σε παγκοσμίου φήμης χειμερινό αναρριχητικό προορισμό, διαθέτοντας εκατοντάδες αναρριχητικές διαδρομές.
• Περιβάλλον: Αποτελεί σήμα κατατεθέν του τοπίου, συνδυάζοντας το κόκκινο χρώμα του βράχου με τον πράσινο κάμπο και τη θέα προς το Μυρτώο Πέλαγος.
• Πρόσφατα Ζητήματα: Αποτελεί σημείο ενδιαφέροντος και συζήτησης για την προστασία του φυσικού του περιβάλλοντος (όπως παρεμβάσεις ή ζητήματα φωτισμού στη ζώνη Natura).
#Στην καρδιά της Τσακωνιάς, εκεί που οι απότομες πλαγιές του Πάρνωνα σβήνουν απότομα στη θάλασσα, ορθώνεται ο Κοκκινόβραχος. Για αιώνες, αυτό το κόκκινο πέτρινο τείχος στεκόταν βουβό, ένας επιβλητικός αλλά αυστηρός γίγαντας που απλώς σκίαζε το Λεωνίδιο. Όμως, η ιστορία του βράχου δεν είναι μια ιστορία στασιμότητας, αλλά μια ιστορία απόλυτης μεταμόρφωσης μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Το ιστορικό οδοιπορικό της προσφοράς του Κοκκινόβραχου στην ανάπλαση του τόπου!
1. Η Πολιτιστική Ταυτότητα: Από Φόβητρο Σύμβολο Προστασίας
Για τις παλιές γενιές των Τσακώνων, ο βράχος ήταν ένα φυσικό όριο, ένα σύμβολο απομόνωσης αλλά και προστασίας από τους ανέμους και τους επιδρομείς. Με τα χρόνια, ο Κοκκινόβραχος ρίζωσε βαθιά στην πολιτιστική συνείδηση των κατοίκων. Έγινε το φόντο των παραδοσιακών τσακώνικων χορών, η έμπνευση για ποιητές και ζωγράφους της περιοχής, και το φυσικό σκηνικό για το περίφημο Πάσχα του Λεωνιδίου, όπου τα πολύχρωμα αερόστατα υψώνονται μπροστά από τη φωτεινή σιλουέτα του, δημιουργώντας ένα από τα πιο υποβλητικά θεάματα στην Ελλάδα.
2. Η Αθλητική Επανάσταση: Το Παγκόσμιο Κέντρο Αναρρίχησης
Η πραγματική «αναγέννηση» του βράχου ξεκίνησε όταν τα μάτια των αναρριχητών και του Δήμου Νότιας Κυνουρίας είδαν σε αυτόν κάτι που οι ντόπιοι θεωρούσαν απλώς απροσπέλαστο. Ο συμπαγής, κόκκινος ασβεστόλιθος αποδείχθηκε κορυφαίας ποιότητας για αναρρίχηση.
• Η μεταμόρφωση: Μέσα σε λίγα χρόνια, ο Κοκκινόβραχος και τα γύρω sector οργανώθηκαν με εκατοντάδες ασφαλείς διαδρομές.
• Το αποτέλεσμα: Σήμερα, ο βράχος φιλοξενεί το Leonidio Climbing Festival, προσελκύοντας την παγκόσμια ελίτ της αναρρίχησης. Ο αθλητισμός άλλαξε τη φυσιογνωμία του Λεωνιδίου, μετατρέποντάς το από έναν ήσυχο αγροτικό οικισμό σε ένα ζωντανό, διεθνές αθλητικό σημείο συνάντησης.
3. Η Οικονομική Ώθηση: Το Τέλος της Εποχικότητας
Πριν την αξιοποίηση του Κοκκινόβραχου, η οικονομία του Λεωνιδίου βασιζόταν αποκλειστικά στην ξακουστή τσακώνικη μελιτζάνα, τα εσπεριδοειδή, τα λαχανικά και τον ολιγόμηνο καλοκαιρινό τουρισμό στην Πλάκα. Ο βράχος έφερε την οικονομική επανάσταση.
• Τουρισμός 365 ημέρες τον χρόνο: Οι αναρριχητές προτιμούν το Λεωνίδιο το φθινόπωρο, τον χειμώνα και την άνοιξη λόγω του ήπιου κλίματος.
• Ανάπτυξη επιχειρήσεων: Ξενώνες που παλαιότερα έκλειναν τον Οκτώβριο τώρα παραμένουν γεμάτοι, παραδοσιακά καφενεία μετατράπηκαν σε bistro, και άνοιξαν νέες επιχειρήσεις (καταστήματα αναρριχητικού εξοπλισμού, σχολές, οδηγοί βουνού), δίνοντας εργασία στους νέους της περιοχής και κρατώντας τους στον τόπο τους.
4. Η Κοινωνική Συνοχή: Η Γέφυρα με τον Κόσμο
Η σημαντικότερη, ίσως, προσφορά του Κοκκινόβραχου είναι κοινωνική. Ο βράχος ανάγκασε μια παραδοσιακή, κλειστή κοινωνία να ανοίξει τις πόρτες της και να αγκαλιάσει το καινούργιο.
• Πολυπολιτισμικότητα: Οι δρόμοι του Λεωνιδίου γέμισαν με νέους ανθρώπους από κάθε γωνιά του πλανήτη. Οι ντόπιοι έμαθαν να συνυπάρχουν, να επικοινωνούν και να φιλοξενούν ξένες κουλτούρες.
• Συνείδηση προστασίας: Η κοινωνία αντιλήφθηκε την αξία του φυσικού πλούτου. Ο Κοκκινόβραχος, ενταγμένος πλέον στο δίκτυο Natura 2000, δίδαξε στους κατοίκους ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η βιώσιμη ανάπτυξη είναι ο μόνος δρόμος για το μέλλον.
Το Συμπέρασμα: Ο Κοκκινόβραχος δεν είναι πια απλώς ένα γεωλογικό αξιοθέατο. Είναι ο ζωντανός «πνεύμονας» του Λεωνιδίου, ένας πέτρινος ευεργέτης που κατάφερε να ενώσει το ένδοξο τσακώνικο παρελθόν με ένα σύγχρονο, κοσμοπολίτικο και βιώσιμο μέλλον.
Δύο διαφορετικοί κόσμοι λοιπον συναντιούνται κάτω από τη σκιά του Κοκκινόβραχου. Μέσα από τις μαρτυρίες του μπάρμπα-Μιχάλη, ενός ντόπιου αγρότη, και του Marc, ενός Γάλλου αναρριχητή, ξετυλίγεται η αληθινή ιστορία της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής μεταμόρφωσης του Λεωνιδίου.
- Η Μαρτυρία του Αγρότη μπάρμπα-Μιχάλη
«Αν μου έλεγες πριν σαράντα χρόνια ότι ο Κοκκινόβραχος θα μας έφερνε ψωμί, θα σε πέρναγα για τρελό. Για εμάς, ο βράχος ήταν απλώς εκεί. Σηκωνόμασταν τα χαράματα να πάμε στα κτήματα, στον "Κήπο του Διονύσου" όπως λέμε τον κάμπο μας, να μαζέψουμε τις τσακώνικες μελιτζάνες. Κοιτάζαμε ψηλά, βλέπαμε αυτή την κατακόκκινη ορθοπλαγιά και το μόνο που σκεφτόμασταν ήταν αν θα ρίξει καμιά κατολίσθηση με τις μεγάλες βροχές ή αν θα μας κόψει τον ήλιο νωρίς το απόγευμα.
Θυμάμαι στα τέλη του '80, ήμασταν στο καφενείο και ακούσαμε ότι κάτι "κουζουλοί" πήγαν και κρεμάστηκαν σαν τις αράχνες πάνω στο βράχο. Γελάγαμε. Λέγαμε, "μα τι πάνε να κάνουν εκεί πάνω οι παλαβώ-οι;".
- Μετά το 2012 όμως, το πράγμα άλλαξε. Άρχισαν να έρχονται κοπάδια οι ξένοι. Στην αρχή ήμασταν μαγκωμένοι. Εμείς εδώ, κλειστή κοινωνία, με τα τσακώνικά μας, τις παραδόσεις μας. Αλλά αυτοί οι νέοι είχαν μια ευγένεια. Ερχόντουσαν στο κτήμα, τους φιλεύαμε σύκα και μελιτζάνες, κι ας μην ξέραμε αγγλικά. Συνεννοούμασταν με τα χέρια.
Σήμερα, ο γιος μου άνοιξε έναν ξενώνα. Εκεί που τον χειμώνα το χωριό νέκρωνε και δεν είχαμε ούτε για τα έξοδα της καλλιέργειας, τώρα οι ξενώνες και τα καφενεία είναι γεμάτα μέχρι τον Απρίλιο. Ο βράχος, που τον είχαμε μόνο για να τον κοιτάμε, κράτησε τα εγγόνια μου στο Λεωνίδιο. Δεν έφυγαν για την Αθήνα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη προσφορά του.»
- Η Μαρτυρία του Marc (Ετών 34, Αναρριχητής από τη Λυών)
«Για την παγκόσμια αναρριχητική κοινότητα, ο Κοκκινόβραχος είναι ένας μύθος. Την πρώτη φορά που έφτασα στο Λεωνίδιο οδικώς, μόλις έστριψα στην τελευταία στροφή και αντίκρισα αυτό το τεράστιο κόκκινο τείχος να φλέγεται στο φως του δειλινού, έπαθα σοκ. Είναι σαν ένας ελληνικός El Capitan, αλλά με τη θάλασσα στα πόδια σου.
Έχω ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο για αναρρίχηση, αλλά αυτό που συμβαίνει εδώ είναι μοναδικό. Ο ασβεστόλιθος του Κοκκινόβραχου είναι απίστευτος, έχει τέλειο κράτημα. Όταν σκαρφαλώνεις στη διαδρομή "Ura Ka" (που έμαθα ότι στα τσακώνικα σημαίνει "να περνάς καλά") και έχεις από κάτω σου τα παραδοσιακά κεραμίδια των αρχοντικών και στο βάθος το Μυρτώο Πέλαγος, νιώθεις δέος.
Αυτό όμως που με κάνει να επιστρέφω κάθε χειμώνα δεν είναι μόνο οι 2.500+ διαδρομές. Είναι ο πολιτισμός και οι άνθρωποι. Σε άλλα αναρριχητικά μέρη, είμαστε απομονωμένοι σε ένα κάμπινγκ. Εδώ, γινόμαστε ένα με το χωριό. Το πρωί αγοράζουμε ψωμί από τον τοπικό φούρνο, το βράδυ τρώμε παραδοσιακά φαγητά στις ταβέρνες δίπλα-δίπλα με τους ντόπιους αγρότες. Υπάρχει ένας αμοιβαίος σεβασμός. Εμείς προστατεύουμε τον βράχο και την καθαριότητά του, κι αυτοί μας προσφέρουν την πιο ζεστή φιλοξενία της Ευρώπης»
- Η Σύνδεση: Το Σήμερα
Αυτές οι δύο μαρτυρίες αποδεικνύουν πώς ο Κοκκινόβραχος λειτούργησε ως καταλύτης:
• Κοινωνικά & Πολιτιστικά: Έφερε σε επαφή δύο εντελώς διαφορετικές κουλτούρες (τους παραδοσιακούς Τσάκωνες και τους κοσμοπολίτες αθλητές), δημιουργώντας μια νέα, ανοιχτή αλλά και απόλυτα παραδοσιακή ταυτότητα.
• Οικονομικά & Αθλητικά: Μετέτρεψε την αθλητική δραστηριότητα σε μόνιμο οικονομικό πυλώνα, σβήνοντας την εποχικότητα και δίνοντας ζωή στο Λεωνίδιο τις 365 ημέρες του χρόνου.
Ευχαριστώ σας Λεωνιδιώτισσες & Λεωνιδιώτες που, ως Δήμαρχο Νότιας Κυνουρίας 2011-2014, με εμπνεύσατε με το όραμα σας! Που με γεμίσατε πεποίθηση για το πολύτιμο αυτό έργο.
Την απέραντη ευγνωμοσύνη μου φυσικά στον αείμνηστο Μαρσέλ Ρεμύ (Marcel Rémy, 6 Φεβρουαρίου 1923 – 10 Ιουλίου 2022), τον θρυλικό Ελβετό ερασιτέχνη - ορειβάτη και αναρριχητή, πατέρα των γνωστών διαμορφωτών αναρριχητικών διαδρομών, Κλοντ και Ιβ Ρεμύ και το ξεχωριστό ευχαριστώ μου σε αυτούς, που με τη δουλειά τους και τις δημοσιεύσεις τους έκαναν το αναρρηχιτικό πάρκο Λεωνιδίου γνωστό στα πέρατα της Οικουμένης!
΄Ενα μεγάλο ευχαριστώ επίσης στον Κωνσταντίνο Τρανά (Λεωνίδιο) που μου τους έφερε στο Δημαρχείο, στην Αναπτυξιακή Πάρνωνα που ανέλαβε τον φάκελο ένταξης και ωρίμανσης του έργου στο LEADER και το ίδιο το έργο, τον Ε.Ο.Σ της Αθήνας που εκτέλεσε την 1η φάση του και τον Γιάννη Αργύρη (Λεωνίδιο) που μας έφερε τον Ε.Ο.Σ της Αθήνας στο Λεωνίδιο και ανέλαβε το έργο, τον τότε αντιδήμαρχο και σημερινό Δήμαρχο Νότιας Κυνουρίας Εμμανουήλ Δολιανίτη που επόπτευε και οδηγούσε, για λογαριασμό του Δήμου, την 1η εργολαβία και όλα τα μέλη του Δ.Σ 2011-2014, που ψήφισαν, χωρίς διασταγμό τις σχετικές πιστώσεις - την σχετική μελέτη και τον φάκελο της δημιουργίας του πάρκου, τον Δήμαρχο Χαράλαμπο Λυσίκατο και τα μέλη του Δ.Σ 2015-2023 καθώς και τους Προέδρους και τα μέλη του Τ.Σ Λεωνιδίου διαχρονικά, στους έλληνες και ξένους αναρριχητές (Θεοδωρόπουλο - αείμνηστο Τορέλλι - ΚΟΙΝΣΕΠ Πάτζικα και ...., τον Γεώργιο Λάτση και τον Γιάννη Μεταξωτό που βοήθησαν τον Δήμο στην φιλοξενία - στη διαμονή - στην μεταφορά και στην ενίσχυση των συνεργείων που δούλεψαν για το έργο και τα μονοπάτια του), στο σημερινό Δ.Σ και Τ.Σ που άπλωσαν και απλώνουν το πάρκο στα όρια που έχει σήμερα.
Γιάννης Μαρνέρης
Συν/χος Δημοτικός Υπάλληλος Τυρού & Δήμαρχος Νότιας Κυνουρίας 2011-2014
[Συλλογή "Άλως (Φωτεινός Περίγυρος)" Παράδοσης - Ιστορίας - Προσφοράς και Μνήμης Τσακώνων!]. Λιγότερα
Dina Vitzileou
Δημοσίευση σχολίου